"Ik wil als naaste een stem geven aan wie niet meer kan spreken"
Eline (34) groeide op als oudste kind in een gezin waar haar mama een bipolaire stoornis type 1 had, al werd dat lang niet uitgesproken. Twee jaar geleden stapte haar mama uit het leven. Vandaag zet Eline haar ervaring om in een boek en pleit ze voor meer betrokkenheid van naasten in de zorg.
Een geheim in huis
"Als kind voelde ik altijd dat er iets was met mama," vertelt Eline. "Maar ze hebben mij lang afgeschermd van de ziekte." Pas toen er een computer in huis kwam, ontdekte ze wat er speelde. Ze zocht de namen op van de medicijnen die ze vond. Mama had een bipolaire stoornis. "Vanaf dan ben ik een steun en toeverlaat geworden. Met de jaren steeds meer. Ik kreeg vaak een mediatorrol tussen mama en papa."
Een vriendin in het middelbaar opende haar ogen. "Zij zei: wat jij thuis doet, dat is niet normaal. Dat was belangrijk, want ik had het zelf niet door."
Een schim van zichzelf
De laatste jaren ging het steeds slechter. Mama zat in een gemengde fase met depressieve ondertoon. "Zij was nog maar een schim van zichzelf. Ze wou mee maar ze kon niet. Dat is keihard." Ook voor papa waren de laatste jaren ondraaglijk zwaar. "Ik heb vaak gedacht dat de enige manier dat dit ooit stopt, is wanneer ze er niet meer is. Ik heb daar als kind soms over gefantaseerd — niet uit wens, maar uit machteloosheid."
Die ene avond
Eline had die avond met haar mama afgesproken om naar de sauna te gaan. Een halfuur ervoor zegde mama af. Toen Eline uit de sauna kwam, was er een gemiste oproep van papa. Haar broer belde terug. Papa had mama gevonden. De reanimatie mocht niet baten.
"Shit, dit is echt gebeurd. Ze komt echt nooit meer terug. Had ik niet dit moeten doen, had ik niet dat moeten doen? Ik kreeg duizend en één traumavragen."
Zorgen zonder tools
Wat Eline het meest frustreert: het gebrek aan ondersteuning voor de familie. Mama bleef bijna altijd thuis. De psychiater geloofde in thuisopname. "Heel belangrijk. Maar zonder tools voor ons. Dat je daar nul support in krijgt, is schandalig."
Eén keer was er een zorgoverleg met alle zorgverleners én het gezin samen. "Dat was een gigastap. Je bent dan mee in wat de volgende stappen zijn. Maar dat overleg kwam veel te laat. In oktober, en in januari stapte mama uit het leven."
Een stem geven
Eline werkt momenteel aan een boek met als werktitel En hoe is dat nu met u? "Ik vind dat eigenlijk een dubbele vraag. Want wil je een Vlaams antwoord of wil je een echt antwoord? Dat is precies wat niemand me vroeg."
Met dit boek wil ze een stem geven aan wat het betekent om naaste te zijn. Haar boodschap aan andere naasten is duidelijk: "Je doet dat goed. Wat je doet is fantastisch - zorgen voor elkaar in goede en slechte dagen. Maar vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen. En praat erover. Delen haalt je uit je isolement."
Eline wil zich inzetten als ervaringsdeskundige en is beschikbaar voor lezingen en getuigenissen. Haar contactgegevens kan je opvragen via info@similes.be.
Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht op de Zelfmoordlijn via het gratis nummer 1813, of via de website zelfmoord1813.be.
