Haar beslissing was voor ons heel zwaar, ze heeft alles geprobeerd maar ze was op. De laatste wens van mijn zus was om een benefietactie op poten te zetten voor Similes.

Op 4 juni 2022 kreeg Tatjana Van Heymbeeck euthanasie. Ze worstelde toen al meer dan 10 jaar met psychische problemen. “Haar beslissing was voor ons heel zwaar,” zegt zus Natascha, “maar zo kon het ook niet verder. Tatjana heeft echt alles geprobeerd. Ze was op.” Bijgestaan door haar man Matthias vertelt Natascha over de lange lijdensweg van Tatjana. “Haar laatste wens was om nog iets te betekenen voor mensen met psychische problemen. In de laatste weken van haar leven heeft ze samen met ons een benefietactie op poten gezet ten voordele van Similes. Het is mooi dat we dat nog samen konden doen.”

Tatjana

Wanneer de euthanasie-aanvraag van Tatjana wordt goedgekeurd, is ze dolgelukkig. Voor haar familie is dat erg pijnlijk, maar ze beslissen om haar keuze te respecteren en zullen haar gedurende het hele proces steunen.

“Eigenlijk deed Tatjana alleen nog voor anderen haar best,” zegt Natascha. “Ze leefde voor anderen, ze cijferde zichzelf weg. Ze kwam heel vaak bij ons over de vloer, om met onze kinderen te spelen. Zij waren de enigen die haar nog gelukkig maakten, zei ze. In feite was het leven ondraaglijk voor haar. Ze had ook al verschillende zelfmoordpogingen achter de rug en wij leefden continu in angst voor een nieuwe poging. Als ze thuis was, moesten we alle messen verbergen. Het werd ook voor ons en voor onze kinderen te zwaar. Het deed ons natuurlijk veel pijn, maar de euthanasie gaf ons wel de kans om op een mooie, menselijke manier afscheid te nemen.”

Lijdensweg

Tatjana is als kind al erg kwetsbaar. Wanneer hun ouders scheiden, blijven de twee dochters bij hun vader wonen. Natascha, die vijf jaar ouder is dan Tatjana, neemt de moederrol op zich. “Aan het einde van haar leven heeft ze ons verteld over een trauma dat ze in haar kindertijd heeft opgelopen,” vertelt Natascha. “Ik voelde me schuldig omdat ik daar nooit iets van gemerkt heb.”

De details van de traumatische gebeurtenis kennen ze niet. Tatjana heeft wel uitdrukkelijk toestemming gegeven aan haar psychiater om na haar overlijden alles met haar familie te delen, maar Natascha heeft tot dusver geen contact opgenomen.

“Op de dag van haar overlijden stuurde hij haar nog een bericht,” zegt ze. “Hij schreef dat hij het jammer vond dat ze haar verhaal niet volledig aan ons verteld had. Het bracht Tatjana helemaal van de kaart. Ik vond het ongepast en kan het niet goed plaatsen. Wij hebben de indruk dat het contact met haar psychiater niet goed meer was. Ik weet wel dat hij oorspronkelijk niet achter euthanasie stond. Misschien neem ik ooit nog contact met hem op, maar voorlopig kan ik het niet opbrengen om daar energie in te steken. Het boezemt me angst in. Misschien maken de antwoorden alles nog erger. Of misschien vertelt hij uiteindelijk toch niets.”

“Het is al zo’n lange lijdensweg geweest,” zegt Matthias. “De euthanasie werd verschillende keren uitgesteld, wat telkens opnieuw tot een inzinking bij Tatjana leidde.”

Euthanasieproces

Wellicht speelde het spraakmakende euthanasieproces een rol bij dat uitstel. Kort voordat Tatjana haar aanvraag deed, diende de familie van Tine Nys een aanklacht in tegen de drie artsen die betrokken waren bij de uitvoering van haar euthanasie.

“Dat heeft ervoor gezorgd dat artsen veel terughoudender werden,” zegt Natascha. “Op het moment dat wij dachten dat de goedkeuring rond was, stonden ze er ineens op om nog bijkomende gesprekken te voeren met de hele familie, om te polsen of wij onze goedkeuring verleenden. Dat was voor Tatjana een zware slag. Zij wilde heel graag dat alles achter de rug was voor ze dertig werd, maar dat is niet gelukt. Ze wilde ook heel graag dat haar eigen huisarts de euthanasie zou uitvoeren, maar hij weigerde. Dat was wel jammer voor haar: de uitvoering is gebeurd door een arts die wij niet kenden.”

Website afbeelding content helft

Nood aan ondersteuning

Wanneer de datum van de euthanasie nadert, besluiten Matthias en Natascha om een psycholoog te raadplegen. Ze willen vooral hulp bij de begeleiding van hun kinderen, die op dat moment zes en vier jaar oud zijn. Via deze psycholoog leren ze Similes kennen.

“Wij vinden het erg spijtig dat we jullie organisatie niet eerder kenden,” zegt Natascha. “Wij hebben de voorbije jaren geen enkele ondersteuning gekregen vanuit de geestelijke gezondheidszorg, terwijl die steun broodnodig is.”

“Wat Similes doet, is van onschatbare waarde,” beaamt Matthias. “Het netwerk van een persoon met psychische kwetsbaarheid moet echt beter ondersteund worden. Wij konden soms niet meer. We kregen ook geen informatie. Er was geen enkele vorm van overdracht wanneer Tatjana naar huis werd gestuurd. Misschien hadden we haar beter en langer kunnen ondersteunen als iemand ons geholpen had. Het is belangrijk om naasten te versterken in hun eigen draagkracht. Wij denken wel dat ze in de GGZ hun best hebben gedaan, maar Tatjana werd telkens naar huis gestuurd met de boodschap dat ze niks meer voor haar konden doen. Eigenlijk zou er een plaats moeten zijn voor mensen die niet behandeld kunnen worden. Een plaats waar ze kunnen verblijven, waar ze ziek kunnen zijn.”

“Ik wil ook niet met de vinger naar de psychiatrie wijzen,” vult Natascha aan, “maar er zijn wel zaken die echt beter kunnen. Wat ik verafschuw, is de manier waarop ze met fixatie omgaan. Ik snap dat er niet altijd een alternatief is wanneer iemand suïcidaal is, maar de wijze waarop het gebeurt, is vaak respectloos en traumatiserend.”

Benefiet

Voetbalkousen

Wanneer Tatjana over Similes hoort, stelt ze voor om een benefietactie op poten te zetten. Het is haar idee om voetbalkousen met opschrift te verkopen. Voetbal was immers een belangrijk deel van haar leven.

“De opschriften zijn ook door haar uitgezocht,” zegt Natascha. “Ze noteerde positieve uitspraken in een schriftje. Daar keek ze in als ze het moeilijk had. ‘Worry less, live more’ bijvoorbeeld.”

Op de begrafenis kondigt de familie de actie aan. Het is een gigantisch succes. De opbrengst van 3000 euro wordt door Natascha, Matthias en hun beide kindjes persoonlijk overhandigd aan onze vzw.

Prachtige gesprekken

“De hele familie heeft meegewerkt aan de actie,” vertelt Natascha.
“Het was een belangrijk onderdeel van ons rouwproces. Ik had het oorspronkelijk wel wat onderschat, het beantwoorden van de mails kon ik er niet meer bijnemen. Gelukkig heeft Matthias dat opgenomen.”

“Er kroop wel wat tijd in,” bevestigt Matthias, “maar het heeft zoveel moois opgeleverd. De gesprekken met mensen die langs kwamen, dat waren prachtige momenten. Zoveel mensen met hun eigen verhalen, mensen die voor de eerste keer durfden praten over problemen die ze al zo lang opgekropt hadden. Praten is erg belangrijk, want alleen kan je zoiets niet dragen.”

Wil je ook een actie op poten zetten om Similes te ondersteunen?

Klik hier voor meer info

Kamp je met zelfmoordgedachten en of heb je na het lezen van deze getuigenis nood aan een gesprek? Neem contact op met de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be