We verwijzen naar een definitie die – ondanks pro’s en contra’s – nog steeds algemeen aanvaard is.

Gezondheid verwijst naar een toestand van volledig fysiek, sociaal en psychisch welbevinden. (WHO-Wereldgezondheidsorganiatie)

Geestelijke gezondheid is een toestand die een persoon toelaat zich optimaal te ontwikkelen op psychisch, intellectueel en emotioneel vlak, dit voor zover deze ontwikkeling niet ten koste gaat van de ontwikkeling van andere personen. (WFMH, World Federation for Mental Health, Londen, 1948)

Een goede maatschappij garandeert deze ontwikkelingskansen aan haar leden, waardoor de maatschappij zelf zich mee ontwikkelt in tolerantie ten opzichte van andere maatschappijen. (WFMH, Londen, 1948)

Men probeert het begrip geestelijke gezondheid op een positieve manier te benaderen. Een voorbeeld daarvan is de definitie van de Federatie van Diensten voor Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG).

Geestelijke gezondheid is de mogelijkheid tot persoonlijke groei en emancipatie en tot het aangaan van bevredigende menselijke relaties binnen een maatschappelijke context. (FDGG, 1991)

Het mag duidelijk zijn dat deze definities op bepaalde momenten van het leven, op de meeste van ons wel eens van toepassing zijn.

De lijst van psychische gezondheidsproblemen die momenteel in onze samenleving voorkomen is lang. Psychiatrie is de medische discipline die zich bezig houdt met de studie en behandeling van psychiatrische aandoeningen. De klassieke psychiatrie baseert zich voor de indeling van psychiatrische aandoeningen op de internationaal aanvaarde DSM IV; de bijbel voor psychiaters en artsen.

In die DSM IV is er o.a. sprake van

• Stemmingsstoornissen: depressie en manisch-depressieve stoornis
• Psychose: het contact verliezen met de werkelijkheid door wanen en hallucinaties
• Persoonlijkheidsstoornissen
• Eetstoornissen
• Angststoornissen
• Dwangstoornissen
• Verslavingsproblematiek, ...

Denken we bijvoorbeeld aan de noden betreffende rouw- en verliesverwerking.
Een individu kan in zijn leven op veel manieren met verlies geconfronteerd worden: verlies van werk, van een gezin, het overlijden van een geliefde of het verlies van de fysieke gezondheid, zijn slechts enkele voorbeelden.

Verlieservaringen behoren tot het normale leven. Soms kan een verliesverwerking uiterst moeizaam of zelfs problematisch verlopen en kan de impact op het leven groot zijn.

Problemen van geestelijke gezondheid kunnen ook het gevolg zijn van een ernstige, langdurige of levensbedreigende fysieke aandoening zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes, HIV en aids. Er is ook een groeiende groep personen met een niet-aangeboren handicap of hersenletsel, bijvoorbeeld ten gevolge van een ernstig auto-ongeval, die psychosociale noden ontwikkelen.

De meeste psychiatrische problemen komen in alle culturen voor. Vlaanderen staat wereldwijd in de top vijf wat betreft zelfdoding. Psychische gezondheidsproblemen zijn van alle tijden en leeftijden. Vooral aan dit laatste wordt nogal eens voorbijgegaan.

Vroeger dacht men dat kinderen en ouderen geen psychische problemen hadden. Niets is minder waar. Uit onderzoeken van de laatste decennia blijkt dat psychische problemen bij kinderen zowel als bij ouderen zeer vaak voorkomen, alleen verschillen de symptomen.